Klussen

Fijnstof in de bouw

Geschreven door : Guido Sparreboom
Fijnstof schadelijk

Fijnstof kan veroorzaakt worden door je auto, houtkachel of bijvoorbeeld door machinaal hout of steenbewerking. Ook kan je indirect de veroorzaker zijn omdat je fruit of groente koopt dat uit de kas komt of uit een ver land. Om dit deels te voorkomen kan je seizoen geteeld fruit of groente te kopen uit eigen land en zo helpen het fijnstof probleem te verminderen.

Fijnstof

Is een mengsel van deeltjes van verschillende grootte en verschillende samenstelling. Het kan zowel schadelijk zijn voor de volksgezondheid als voor het milieu.

Pieken van fijn stof kunnen een aanleiding vormen voor hartinfarcten. Blootstelling aan fijn stof veroorzaakt of verergert acute luchtwegenaandoeningen, zoals astma. Langdurige blootstelling kan hart- en vaatziekten en kanker veroorzaken. Specialisten hebben berekend dat luchtverontreiniging ons leven met gemiddeld een jaar kan inkorten.

Vooral het verkeer (40%) is de grote boosdoener. Dieselwagens stoten veel fijn stof uit. Maar ook de industrie (23%) en de landbouw (20%) zijn bronnen van fijn stof.

Volksgezondheid

Sommige typen fijnstof zijn schadelijker voor de volksgezondheid dan andere. Het meest schadelijk is fijnstof afkomstig uit het wegverkeer. Het gaat dan bijvoorbeeld om roetdeeltjes in uitlaatgassen, en stofresten van remschijven en koppelingsplaten.
Daarnaast zijn de kleinere deeltjes schadelijker dan de wat grotere deeltjes. Kleinere deeltjes kunnen namelijk met de ingeademde lucht dieper doordringen in de luchtwegen. Het is echter nog niet bekend welke chemische bestandsdelen van fijnstof precies leiden tot de negatieve gezondheidseffecten

Fijnstof in de bouw

In de bouw werk men vaak met gevaarlijke stoffen maar ook onze klusser loopt veel fijnstoflobby op bij het schuren of andere vormen van hout of steen bewerking. Als je er aan wordt blootgesteld, kan dat ernstige gevolgen hebben ook al heb je kans dat je er op de korte termijn weinig van merkt.
Daardoor wordt het risico vaak onderschat. Maar als je er – vaak pas na vele jaren – opeens last van krijgt, is het te laat. Hieronder een paar gevaarlijke op een rij:

Zand en steen

Kwartsstof komt vrij bij bewerkingen als zagen, boren, frezen en slijpen. Kwarts is een heel fijne kankerverwekkende stof die bij inademen diep in de longen terechtkomt. Het kan stoflongen (silicose of longfibrose) veroorzaken. In de longen ontstaat dan bindweefsel waardoor ze minder elastisch worden. Hierdoor nemen ze minder zuurstof op en word je kortademig, ga je hoesten en krijg je pijn op de borst. Deze schade is niet te herstellen.

Houtstof

Houtstof komt vrij bij het bewerken van hout. Dit stof kan leiden tot (ernstige) irritaties op de huid, in de ogen of in de luchtwegen. Ook kan het allergische reacties oproepen of (neus)kanker veroorzaken.

Bewerken van bouwmaterialen

Stel je er zo weinig mogelijk aan bloot en gebruik een stof masker en zoek naar alternatieven voor het bewerken van het hout. Zorg voor afzuiging en maak na elke klus de ruimten weer stofvrij.

Vluchtige stoffen

Vluchtige stoffen of oplosmiddelen komen vaak voor in verf, lijm, kit en schoonmaakmiddelen. Je kunt ze inademen of er met je huid mee in contact komen. Als je je handen niet goed wast, kunnen ze via eten en drinken in je lichaam komen.

Oplosmiddelen kunnen onder andere leiden tot irritatie van je luchtwegen of je ogen of tot uitslag op je huid. Sommige geven je een high gevoel, maar ze kunnen ook je vruchtbaarheid aantasten. Soms is het effect pas na lange tijd merkbaar. De schildersziekte OPS is hier een voorbeeld van. Gevolgen hiervan zijn moeheid, vergeetachtigheid, nervositeit, prikkelbaarheid en depressiviteit. Soms worden mensen hierdoor al jong dement. Als het te laat is, is dit proces niet meer tegen te houden.

Werken met vluchtige organische stoffen

Voor binnenwerk mogen om deze reden geen (producten met) oplosmiddelen meer worden gebruikt. Dit geldt voor verf, lakken, beitsen, vernis en vulmiddelen. ( koop verf op water basis) Dit geldt ook voor middelen bij het voorbewerken, zoals afbijtmiddelen en voorstrijkmiddelen.

Bij buitenwerk mag het nog wel, maar ook hier moet je voorzichtig zijn. Zorg voor goede ventilatie, houd zoveel mogelijk afstand en voorkom contact met je huid. Was je handen goed voordat je gaat eten of drinken.

Milieuaspecten van de landbouw en de veehouderij

Ook in de landbouw en veehouderij is er sprake van fijnstof en stoffen als ammoniak en stikstof die slecht zijn voor het milieu. De Wet ammoniak en veehouderij (Wav) beschermt zeer kwetsbare gebieden tegen de uitstoot van ammoniak die wordt veroorzaakt door veehouderijen. Verder zijn er al veel maatregelen getroffen die fijnstof moeten voorkomen zoals:

Technische eisen

Nieuwe stallen moeten voldoen aan eisen om de uitstoot van geur en fijnstof te verminderen. Voor varkensstallen zijn gecombineerde luchtwassystemen beschikbaar, die zorgen voor een flinke vermindering van uitstoot van ammoniak, geur en fijnstof.

Klimaat en energie

Er liggen kansen voor de landbouw, om een belangrijke bron van duurzame energie te worden. Biologische landbouw loopt hierin op een aantal punten voorop. Deze ervaringen zijn van belang bij het zoeken naar meer duurzaamheid in de gangbare landbouw. De provincie stimuleert op verschillende manieren de verduurzaming van de veehouderij.

Wat kan je doen?

Wat kan je zelf doen om de gezondheidseffecten door luchtverontreiniging te beperken? Hoe moet je je verplaatsen? Met de auto, de fiets of te voet? Onderzoek heeft uitgewezen dat de concentratie aan fijn stof hoger is in de auto, maar dit betekent niet dat je in de auto ook automatisch meer fijn stof inademt. Een fietser levert een grotere fysieke inspanning en ademt sneller dan een voetganger of een automobilist. Een fietser kan daarom evenveel of soms zelfs meer fijn stof inademen dan een automobilist of een voetganger. Maar door je auto aan de kant te laten staan zeker voor korte afstanden spaar je uiteraard het milieu (én je portemonnee

Tijdens smogperiodes of periodes met ozonpieken, is het voor mensen die extra gevoelig zijn voor luchtverontreiniging aangewezen om binnen te blijven. Baby’s, kinderen, ouderen en mensen met luchtwegaandoeningen behoren tot die groep. Ook gezonde mensen doen er bij smogalarm goed aan om langdurige zware inspanningen in de buitenlucht, zoals sporten, te vermijden.

Laat een reactie achter