Nieuws

Biologische tuin in het najaar/winter of voorjaar

Geschreven door : Guido Sparreboom
Biologische tuin in het najaar/winter of voorjaar

Een mooie én onderhoudsvriendelijke tuin of moestuin begint met een laagje van 10cm houtsnippers, stro, blad of compost. Je moet echter altijd nog een klein beetje natuurlijke mest (stalmest of koemest korrels) als bemesting gebruiken om de planten goed te laten groeien, maar omspitten is niet nodig. Met een drietand de grond los maken, door hem in de grond te steken en de grond iets omhoog te werken is al meer dan voldoende. Omspitten kan het bodemleven letterlijk op zijn kop zetten en is dus af te raden. Ook blijven onkruidzaden tientallen jaren goed in de grond en de kans is groot dat je het onkruid onderspit. De onkruidzaden van voorgaande jaren komen zo weer naar boven en na enkele weken ben je weer terug bij af. Bodembedekkers kunnen echter een uitkomst bieden tegen onkruidzaden.

Bodembedekkers

Bodembedekkers,  met name houtsnippers, worden vaak gebruikt in de tuin en zijn nuttig om verschillende redenen.

Als onkruidbestrijders

Strooi een laag bodembedekkers van minimaal 10 cm uit over de kale grond, bij voorkeur houtsnippers aangezien deze goed blijven liggen. Mocht je veel onkruid of gras hebben, dan kan je er voor kiezen om karton (van dozen) over het onkruid te leggen en dit goed te laten overlappen , aan te drukken en vervolgens houtsnippers. Door de dichte laag is het voor onkruid moeilijk, of niet mogelijk om te ontkiemen (geen licht en doorgang naar het licht) waardoor je weinig last zal hebben van onkruid. Mocht je toch nog last hebben van onkruid, dan is het meestal minimaal en door de losse grond van compost of houtsnippers, is het gemakkelijk de onkruiden met wortel en al te verwijderen. Vul de laag elk jaar aan met een nieuw laagje natuurlijke bodembedekker en je onkruid zal grotendeels weg blijven, waardoor het een milieuvriendelijk alternatief is voor chemische onkruidbestrijders.

Bodembedekker zijn ook goed om het uitdrogen van de bodem tegen te gaan. Onder de laag met bodembedekker blijft de bodem vochtig en de verterende laag van compost neemt het vocht ook op. De wind en zon kunnen de bodem zo niet meer uit laten drogen en je bespaart jezelf weer een hoop moeite omdat je minder (of zelfs geen) water hoeft te geven.
Als meststof of voedsel voor het bodem leven: in de bodem leven miljarden onzichtbare en zichtbare organismen die organische stoffen omzetten tot voor planten opneembare voedingstoffen. Een gezonde bodem is dus heel belangrijk en deze kwetsbare organismen mogen dus geen hinder ondervinden van grove bodembewerkingen, veel mest met ammoniak, andere grote hoeveelheden mineralen en natuurlijk pesticiden. Het mooie is van bodembedekkers is dat ze het bodemleven doen toenemen, omdat ze langzaam verteren en de structuur (lucht toevoer en water afvoer) verbeteren.

Verder zijn bodembedekkers de manier om je bodem los te houden zodat bewerken niet meer nodig is. Onkruiden weg halen, planten en te zaaien wordt vergemakkelijkt met een bodem die niet hard meer is.

Het is wel van belang dat je sleuven op plantgaten maakt in de laag met bodembedekker, indien je zaait of planten in de grond zet. Pas bij een gezonde groei van de plant mag de laag met bodembedekker rondom de plant worden terug gebracht. Compost verteert namelijk, waarbij warmte, groei van schimmels en ook droogte ontstaat, wat niet goed is voor jong zaaigoed of de plantjes.

Verder is het niet alleen heerlijk werken in een tuin met de bodembedekker, maar ook op het pad. Modder blijft niet aan je schoenen kleven en ook je handen en kleren blijven redelijk schoon. Onkruiden die toch door de laag van bodembedekkers heen komen, kunnen gemakkelijk eruit getrokken worden en er blijft ook niet veel grond aan de wortels hangen.

Voor de tuin zorgen houtsnippers voor een decoratief element en dan met name grovere hout snippers. Voor de moestuin geldt: hoe kleiner de snippers hoe beter.

Voordelen van houtsnippers

Decoratief, goede bodemverbeteraar, blijven goed liggen bij alle weersomstandigheden, dekken de bodem goed af, houden vocht goed vast en zijn voor langer tijd ( min. twee jaar) nog aanwezig.

Nadeel van houtsnippers

Duur bij aanschaf indien je ze niet gratis kan krijgen en minder gemakkelijk aan te brengen (vervoer/ gewicht).

Voordelen stro als bodembedekker

Licht in gewicht en dus ook gemakkelijker aan te brengen. Geeft veel bodemleven en goede bodemverbeteraar.

Nadeel stro als bodembedekker

Wind gevoelig en onkruiden kunnen gemakkelijker ontkiemen (ook de granen). Moet om onkruiden te voorkomen met een dikke laag worden aangebracht (zodat de bodem geheel niet meer te zien is, 20 cm is voldoende). Onkruiden als kweekgras en zevenblad zijn echter met stro moeilijk tegen te gaan. Bij de oogst van aardappelen of bijvoorbeeld winterpeen, moet het stro opzij gelegd worden om het na de oogst weer terug te leggen. Eerder last van droogte, controle van de bodem op genoeg vocht blijft tijdens periodes van droogte noodzakelijk. Bij kleigronden ontstaat soms een dichte afgesloten laag, met name als je er teveel over heen loopt.

Voordeel blad als bodembedekker:

Composteert goed, goede bodemverbeteraar en dekt goed af.

Nadeel blad

Waait snel weg na uitdroging, verteert snel en levert weinig voedingstoffen op.

Compost van de composthoop

Voordelen compost: Meestal de beste oplossing omdat deze (natuurlijke) mest voldoende mest oplevert en er minimaal, of niet, hoeft worden bij gemest. Geeft een meer gelijkmatige groei, minder last van mest te korten.

Nadelen: onkruiden kunnen gemakkelijker ontkiemen en is dus als bodembedekker goed maar niet afdoende.

Bemesting

Verder blijft bemesting bij bodembedekkers nodig en de hoeveelheid hangt af van welk gewas er wordt verbouwd. Gewassen met een grote opbrengst in gewicht hebben meer mest nodig. Soms kan een bemesting voor het planten/zaaien en tijdens de groei het beste resultaat opleveren. Veel mest betekent een snellere groei, maar ook slappe planten die vatbaar zijn voor ziekten en insectenschade.

Belangrijk punt!

Alle natuurlijke bodembedekkers gebruiken bij het composteren ook deels voeding voor uit de grond (voornamelijk stikstof). Als er uiteindelijk voldoende compost is omgezet zal juist het stikstofgehalte weer toe nemen.