Biologisch

Biologische zaden zijn net als noten erg gezond

Geschreven door : Guido Sparreboom
Biologische zaden zijn net als noten erg gezond

Elke dag een of twee handjes noten is gezond en kan dienen als een belangrijke vlees vervanger. Ook zaden zijn net zo gezond, onmisbaar voor een goede gezondheid en zijn goed te gebruiken als smaakmaker in salades of muesli.
Planten vermeerderen zich door zaden, maar ook door wortelstokken of knollen en bollen. Hierin zitten waardevolle voedingstoffen geconcentreerd opgeslagen, die voor de mens vaak voedzaam en gezond zijn. De vermeerdering door o.a. zaad is belangrijk om de plantensoort in stand te houden en de waardevolle voedingstoffen zijn er voor bedoelt om de slagingskans zo groot mogelijk te maken. Zo kunnen de eerste nieuwelingen ontkiemen of gemakkelijk uitgroeien met de juiste groeistoffen, totdat de wortels zelf is staat zijn om voedingstoffen uit de grond op te nemen. De mens heeft in de evolutie geleerd gebruik te maken van deze voedingstoffen en ons oerdieet bestond dan ook voor een belangrijk deel uit bessen, knollen, fruit en noten. Ons lichaam is er dus ook op ingesteld om deze producten meestal rauw te eten en zonder verhitting zijn ze daarbij ook gezonder. In rauwe vorm kan je zaden of noten toevoegen aan salades, muesli of bijvoorbeeld gemixt met noten als tussendoortje. Ze zijn heel gezond omdat ze vol zitten met vitaminen, proteïnen, mineralen, verzuren, enzymen etc. die heel belangrijk zijn voor onze gezondheid.
Verhitte/ bewerkte zaden in producten, zoals zonnebloemolie, zijn alweer een stuk minder gezond, zo niet ongezond als de zonnebloemolie gebruikt wordt voor de frituur. Ook het roosteren van pompoenzaden vermindert de voeding en gezondheidswaarde. Daarnaast zijn ook gebrande noten minder gezond dan de rauwe variant, daar door verhitting de belangrijke gezondheidseigenschappen afnemen. De oliën waar ze in worden gebrand en de toevoeging van zout is niet gezond.

Zaden en noten zijn echter geen dikmakers. Zowel noten als zaden bestaan voor een groot gedeelte uit vet. Zo’n 100 gram bevat ruim 50 gram vet. Gelukkig bevatten beiden wel het gezonde soort vet, namelijk onverzadigde vetzuren. Deze verlagen het slechte cholesterolgehalte LDL in het bloed. Noten en zaden zijn van nature rijk aan meervoudig en enkelvoudig onverzadigd vetzuur en zijn dus goed voor het cholesterolgehalte. Onverzadigd vet verlaagt namelijk het LDL-cholesterol van het bloed. Verzadigde vetten verhogen eerder het LDL-cholesterol en zitten vooral in dierlijke producten, zoals volvette kaas, worst, vet vlees, eieren en volle melkproducten. Ze zijn echter niet ongezond zolang je er niet te veel van eet en voldoende beweegt (min. half uur per dag actief).

Dikmaker

Maar van noten of zaden word je niet dik, zeker niet indien je er elke dag maar een paar handjes van eet. Daarbij hebben verschillende onderzoeken aangetoond dat het eten van noten en zaden heel goed is voor een slanke taille en een lager BMI. Niet te veel dus!

Wat maakt zaden zo gezond

Zaden zitten vol antioxidanten, vitaminen, mineralen, vezels, proteïnen, enzymen etc. waardoor ze onder de superfoods vallen. Deze gezonde eigenschappen zitten dus in bijna alle zaden. Toch kan het gehalte van mineralen en vitamines verschillen en daarom laten we de gezondheidsvoordelen voor elk zaad apart even de revue passeren:

Pitten & zaden

Pompoenpitten zorgen voor een sterk zenuwstelsel, sterkte botten en een gezonde bloedcirculatie. Ook deze zaden zijn een belangrijke bron van mineralen zoals mangaan, ijzer, fosfor, magnesium, zink en selenium.
Zonnebloemzaden bevatten veel van het mineraal magnesium. Magnesium helpt tegen astma verschijnselen, nervositeit en hoofdpijn. Seleen uit zonnepitten helpt kanker tegen gaan. De vrije radicalen die o.a. afkomstig zijn van schadelijke stoffen (tabaksrook, zware metalen, alcohol, verf, uitlaatgassen etc. ) beschadigen het DNA en ons immuunsysteem. Seleen dat o.a. in groente, vis en zonnebloempitten zit heeft de eigenschap om de beschadigde cellen of DNA-schade weer te herstellen. Seleen is dus een goede antioxidant tegen kanker.
Chiazaad is het zaad van een plantensoort afkomstig uit Midden-Amerika. Het zaad was ook al bekent bij de Azteken en wordt nu door ons ook meer gebruikt als superfood. Chiazaad is rijk aan voedingsvezels en vooral ook gezond door zijn antioxidanten, ijzer en magnesium. Het voordeel van chiazaad is dat je lichaam de zaadjes in het geheel kan verteren (in tegenstelling tot b.v. lijnzaad). Chiazaad is een goede bron van gezonde omega 3- vetzuren en bevat zelfs driemaal meer dan vette vissoorten zoals zalm en paling. Gebruik: De nootachtige smaak van Chiazaden is goed te combineren met sauzen, salades, yoghurt, rijst, smoothies of muesli. Daarbij wordt het zaad ook vooral veel gebruikt in brood.
Lijnzaad is het zaad van de vlasplant. Lijnzaad is rijk aan vezels, omega-3 vetzuren en fyto-oestrogenen. Door zijn velen voedingsvezels werkt het ook goed tegen constipatie of verstopping. Lijnzaad kan je toe voegen aan je ontbijtgranen, brood, yoghurt of gezonde smoothies.
Hennepzaad is het zaad van de cannabis plant, waar al eerder een blogpost over geplaatst is. Deze zaden zijn niet geschikt voor drugs en bevatten minder dan 3% THC, wat de werkzame stof in drugs is. Hennepzaad is onder andere zo gezond omdat het alle 20 aminozuren levert, waarvan 9 aminozuren die het lichaam zelf niet kan aanmaken. Het is een rijke bron van meervoudig onverzadigde vetzuren en heeft de ideale verhouding van omega-3 en omega-6 vetzuren. Het zaad bevat ook een grote hoeveelheid van de anti-aging antioxidanten, mineralen als fosfor, zink en vitamine E. Gebruik: Voeg een eetlepel van de zaden rauw toe aan ontbijtgranen, havermout, yoghurt en salades
Pijnboompitten zijn ook supergezond. De pitten leveren vitamine E, vitamine B-complex, veel mangaan, kalium, ijzer, calcium, magnesium, zink en selenium. Pijnboompitten hebben een nootachtige smaak en zijn o.a. te gebruiken in salades.
Sesamzaad is het zaad van de Sesamum plant. Deze plant werd in de oudheid al gebruikt voor zijn olie. Het is rijk aan vezels, mangaan, koper, calcium, magnesium, ijzer, zink en vitamine B1 en E. Sesamzaad helpt het cholesterol en bloeddruk te verlagen. De antioxidanten in sesamzaad gaan veroudering tegen.

Granaatappelzaden zijn een rijke bron van antioxidanten

die veroudering (anti-aging) tegengaat en je lichaam meer weerstand biedt tegen ziekten. Granaatappel is rijk aan vitamine C. Gebruik: Je kunt granaatappel drinken als sap of de zaden er uit kloppen en mengen in een (fruit)salade.
Maanzaad is het zaad van de papaver. De kleine blauwgrijze zaadjes zijn rijk aan antioxidanten en hebben een heerlijke nootachtige smaak. Maanzaad bevat ruime hoeveelheden vezels, enkelvoudig onverzadigde vetzuren en levert diverse B-vitamines, ijzer, koper, mangaan, calcium, kalium, zink en magnesium. Gedroogd maanzaad bevat ook kleine hoeveelheden opium, maar zo minimaal dat het geen werking heeft op onze hersenen. Gebruik: Maanzaad kennen we wel van onze maanzaad bolletjes en kan in allerlei deegwaar worden gebruikt. In de Indiase keuken wordt het gemalen en verwerkt in curry’s. Leef je leven, leef gezond.