Nieuws

Bacterien, virussen en schimmels

Geschreven door : Guido Sparreboom
Bacteriën, virussen en schimmels

Als we het over ziektes hebben, dan denken we al gauw aan bacteriën, schimmels en virussen. We wassen onze handen voortdurend, zorgen voor een goede hygiëne en proberen te voorkomen dat we besmet raken door voorzorgsmaatregelen te treffen.
Met een goede voedselbron, vocht en temperatuur kunnen bacteriën en schimmels zich snel vermenigvuldigen. Virussen hebben echter een levend organisme nodig om zich te vermeerderen. Schimmels zijn eigenlijk fungi of paddenstoelen. Ze zijn belangrijk voor het afbreken van plantaardig materiaal, maar ze kunnen ook huidproblemen veroorzaken of bijvoorbeeld zorgen voor zwarte plekken op de muur in je badkamer.

Bacteriën en virussen

Bacteriën en virussen zijn alleen te zien onder een microscoop, maar ‘zwermen’ overal in- en om ons heen. Bacteriën heb je net als schimmels in goede en slechte soorten. Virussen zijn over het algemeen gewoon slecht en zijn de ‘Alains’ op onze planeet die ons lichaam weten binnen te dringen en ons ziek of dood maken met ziektes als griep, aids en bijvoorbeeld het Ebola-virus.

Gelukkig zijn er ook microscopische kleine bacteriën die naast hun slechte soorten ook goede soorten hebben en onmisbaar zijn voor mens en dier.
De goede soorten komen vooral voor in de dikke darm. Hier doen miljarden bacteriën met elkaar zeer nuttig werk en ze helpen het voedsel te verteren en slechte bacteriën eronder te houden. Op elke millimeter zitten wel zo’n 100 miljard bacteriën en al deze bacteriën in de darm worden ook wel darmflora genoemd. Ook heb je de huidbacteriën, die huidflora wordt genoemd. Een gezonde huidflora helpt ons tegen schadelijke bacteriën, door zelf antibiotica aan te maken. De binnenkant van je mond is eigenlijk ook je huid en ook daar leven miljoenen goede bacteriën die het opnemen tegen de slechte bacteriën. Ze vormen een dun levend laagje over je tanden, tandvlees, tong, gehemelte wangen etc.

Zo worden we voor een deel ‘geleefd’ door deze bacteriën en zouden we zelfs dood gaan als ze er niet waren.

Goede bacteriën heb je ook in voedsel, zoals yoghurt en zuurkool. Ze helpen het eten om te zetten in een gezond product dat we fermenteren noemen. Deze bacteriën zetten koolhydraten, zoals de suikers uit voedingsmiddelen, om in zuren zoals melkzuur. Zo zetten ze een melkproduct om in yoghurt, dat weer gezond is voor de darmflora. Ook kunnen ze koolbladeren fermenteren en maken ze zo zuurkool.

Slechte bacteriën in voedsel

Zijn er ook en voedselvergiftiging is daar een voorbeeld van. Een voedselvergiftiging wordt veroorzaakt door eten dat besmet is geraakt met bacteriën of de giftige stoffen die bacteriën erin maken. Ze zorgen dat we ziek worden en braken, diaree en koorts zijn hiervan de verschijnselen.

Een bacterie is groter dan een virus

Maar beiden vermeerderen zich snel door zichzelf te delen. Een virus kan niet zelfstandig leven zoals een bacterie wel kan en heeft een cel nodig om zich te vermeerderen. Als een virus een cel is binnengedrongen, vermeerdert hij zich razendsnel. De cel waar het virus in zit barst open en de virussen ontsnappen. Op hun beurt dringen ze dan weer andere cellen binnen.

De slechte bacterie

De meeste voedselinfecties ontstaan door het eten van dierlijke producten, waar enkele bacteriën gemakkelijk uit kunnen groeien tot miljoenen bacteriën door zich eenvoudig te delen. Vooral op rouwe kip of vlees kunnen ziekmakende bacteriën zich snel vermeerderen. Op groente en fruit kunnen ook bacteriën zitten doordat ze bijvoorbeeld in aanraking zijn gekomen met dierlijke mest, omdat ze van de grond worden zijn geraapt.

Bacteriën gedijen op een voedselbron het beste rond de 35 graden en in vochtige omstandigheden, zoals in ons lichaam, maar ook in warme klimaatzones. Door koeling zoals onze ijskast wordt de deling sterk vermindert, maar gaat nog wel door. Bacteriën stoppen pas met delen bij temperaturen die ver onder het vriespunt liggen en gaan pas dood boven de 75 graden. Zo is alles in het vriesvak redelijk safe en is de deling van de bacteriën minimaal, maar in gekookt water zijn ze pas echt dood. Bacteriën gedijen ook het beste in vochtige omstandigheden, waardoor producten als suiker of meel in droge afgesloten omstandigheden lang houdbaar blijven.

Bacteriën zorgen voor verderf, waardoor een product verteert en gaat stinken. Voordat deze fase bereikt is kunnen ze helaas al als ziektekiemen op het voedsel zitten. Soms overgebracht door aanraking van onze handen, maar ook door de lucht of water. Gelukkig hebben we een natuurlijke afweer tegen bacteriën, zoals het maagzuur en galsap die ervoor zorgen dat schadelijke bacteriën voor een groot deel worden uitgeschakeld. Toch kunnen vooral de meest schadelijke bacteriën ook via wondjes, luchtwegen en maag/darmstelsel ons lichaam binnen dringen.

Witte bloedcellen helpen ons tegen schadelijke binnendringers in ons lichaam als virussen, bacteriën en schimmels. Witte bloedlichaampjes zitten dan ook overal in het lichaam, maar met name in het bloed, de milt en het lymfestelsel. Ze bestrijden ziektekiemen, ruimen deze ook op en vormen ons afweersysteem, ofwel ons immuunsysteem. Hoe gezonder je bent, hoe beter het afweersysteem werkt. Je gezondheid zorgt dus voor weerstand. Zo kan stress, vermoeidheid, ongezond voedsel en weinig lichaamsbeweging je weerstand verminderen en dus ook je afweersysteem.

Schimmels

Ook deze kunnen als bacteriën een bijdrage leveren aan een goede darmwerking en immuunsysteem. Een schimmel in het lichaam wordt ook wel een ‘candida’ genoemd en een aandoening door een schimmel een ‘candida infectie’. In een gezond lichaam heb je onder normale omstandigheden de juiste hoeveelheden candida gist in je lichaam zitten. Onder normale omstandigheden is er een goede balans en doen ze meer goed dan kwaad. De gist candida is bij vrijwel iedereen aanwezig op de huid, rond de mond, de darm en de geslachtsdelen. Een candida infectie komt voor als de balans verstoord is geraakt, zoals bij een verzwakt immuunsysteem. Meestal uit zich dat als jeuk en branderig gevoel van de huid. Maar ook bekende zijn vaginale afscheiding, huiduitslag, plekken op het geslachtsdeel maar ook luieruitslag.

Voor een goede balans is een gezond lichaam belangrijk, waardoor het immuunsysteem goed werkt. Goede voeding en lifestyle zijn hier opnieuw belangrijk, naast goede hygiëne en voorzorgsmaatregelen.

Voorbeeld: vaginale schimmelinfecties wordt soms veroorzaakt doordat de balans van de schimmel en bacterie (ook wel vaginale flora genoemd) verstoord is geraakt, door bijvoorbeeld zeep of antibiotica. Onder normale omstandigheden en reinigen met water zorgen de schimmels en bacteriën ervoor dat ook dit lichaamsdeel gezond blijft en schadelijke bacteriën geen kans krijgen. Een onbalans kan er voor zorgen dat de hoeveelheid bacteriën of schimmels verandert en sommige schimmels toenemen, waardoor er een schimmelinfectie ontstaat. In dit geval moet je zelfs oppassen met zeep om de balans niet te verstoren. In een zwembad waar je voetschimmel kan oplopen is het belangrijk juist wel desinfecterende middelen als chloor te gebruiken. Gebruik zeep bij het douchen en droog je voeten goed af.ba

Laat een reactie achter