Opmerkelijk

Oliepalm veroorzaakt uitsterven van de orang-oetan

Geschreven door : Guido Sparreboom
Stop palmolie en red de orang-oetan

Palmolie is de meest gebruikte plantaardige olie in de wereld en zit voor 60% in alle levensmiddelen. Ongeveer 85 procent van de wereldwijde palmolie wordt geteeld in Indonesië en Maleisië en 1/3 van alle plantaardige olie in de wereld is palmolie. De wereldwijde vraag naar de goedkope palmolie groeit nog steeds en wordt gebruikt in producten als margarine, vervangers van melkvet en cacaoboter, ijs, chocolade, kant-en-klaarmaaltijden, bakproducten, cosmetica, etc.

Palmolie bevat meer verzadigd vet dan andere oliesoorten. Verzadigd vet staat bekend als de veroorzaker van slecht cholesterol en is dus slecht voor hart- en bloedvaten. Ondanks de ongezonde eigenschappen van de olie blijft er een grote vraag naar goedkope plantaardige olie en dat is dus palmolie. Veel producten zouden nog steeds, zoals vroeger, met onder andere zonnebloem of koolzaadolie gemaakt kunnen worden. Helaas gaat men liever voor de winst en die gaat dan wel ten koste van het regenwoud en over de ruggen van arme arbeiders. Momenteel neemt de vraag naar palmolie alleen nog maar toe en elk jaar zien we dan ook op het nieuws dat er in Maleisië en Indonesië grote bosbranden zijn, die (illegaal?) aangestoken zijn om plaats te maken voor nieuwe palmolie plantages.

Red het regenwoud in Azië nu het nog kan!

De laatste tropische wouden zijn misschien nog net groot genoeg om de laatste bedreigde diersoorten enigszins te beschermen. De orang-oetan komt alleen als diersoort voor op Sumatra en Borneo en is een primaat, die in de evolutie heel dicht bij de mens staat. Door de grootschalige houtkap en het verdwijnen van hun leefomgeving, zijn deze weerloze dieren vogelvrij verklaard en worden bedreigd met uitsterven. Ook de oorspronkelijke menselijke bewoners van het bos, de ‘Orang asli’ raken hun leefomgeving en voedsel kwijt. Het volk wordt verdrongen naar dorpjes waar geen toekomst meer is. Ze moeten letterlijk plaats maken voor de moderne mens, die hun leefomgeving plundert en daarvoor in ruil moderne manieren, geloof en leerstof opdringt.

Slavernij

Slavernij is nooit weg geweest in arme landen en ook de arbeiders die op palmolie plantages leven krijgen niet meer dan een hongerloontje en dus een schijntje van wat er werkelijk aan de palmolie verdiend wordt. De arbeiders zijn afhankelijk gemaakt van hun magere inkomen, maken lange werkdagen onder erbarmelijke omstandigheden en weten zich geen uitweg naar een beter leven. Hun kinderen zijn verplicht om op jonge leeftijd naar school te gaan, maar er is geen geld om door te studeren.

Waarom laten wij als consument ons toch zo ‘inpakken’ door de grote producenten van palmolie. Eigenlijk zijn die afhankelijk van de consument en niet andersom. Mogelijk komt dit doordat er honderden eetbare producten zijn, waar palmolie in zit, maar waar wij vaak geen weet van hebben. Tenslotte leest niet iedereen de kleine lettertjes op het product bij ingrediënten of ze zijn zich niet bewust van het consumeren van een producten waar palmolie aan toegevoegd is. Gelukkig zijn er door veel natuurbeschermingsorganisaties (onder andere Greenpeace) heel wat bedrijven (onder druk) overtuigd om over te schakelen op palmolie vrije producten. Helaas is dat nog een druppel op een hete plaat, maar alle kleine beetjes helpen en soms kan je nu op de producten met grote letters lezen dat er geen palmolie in het product zit. Als meer mensen zich hiervan bewust zouden zijn en geen palmolie producten meer zouden kopen, dan zou het probleem snel opgelost zijn. De vraag naar palmolie zou hierdoor dalen, waarna ook dus de prijs, met als gevolg dat het regenwoud niet verder zou worden gekapt. We zouden de palmolie weer kunnen vervangen door bijvoorbeeld zonnebloemolie of koolzaadolie dat gewoon in Europa verbouwd kan worden en dus een volwaardig alternatief is.

Palmolie is wel te vervangen

Palmolie is wel te vervangen, maar per hectare geeft de oliepalm veruit de grootste hoeveelheid olie en is dus met zijn goedkope werkkrachten GOEDKOPER! Toch klopt deze berekening niet…er is natuurlijk onherstelbare schade toegebracht aan onze planeet door kappen van regenwoud. Zo zijn bodem- en watervervuiling veroorzaakt door bestrijdingsmiddelen, luchtvervuiling en klimaatopwarming door het branden van regenwoud etc. Ook de luchtvervuiling van fossiele brandstoffen om palmolie naar de andere kant van de wereld te transporteren wordt niet mee gerekend en uiteindelijk maakt dit dat de klimaatveranderingen meer kosten met zich mee brengt, dan dat beetje winst voor de multinationals oplevert. Gewoon dus Europese plantaardige olie is goed genoeg en dan maar een beetje meer betalen.

Naast een alternatieve plantaardige olie zou je ook voor duurzaam geproduceerde palmolie kunnen kiezen. Inmiddels wordt daar ook aan gewerkt en meer dan 10% van de jaarlijkse palmolie productie wordt duurzaam geteeld. Deze duurzaam geproduceerde palmolie krijgt dan ook een stempel als gecertificeerde duurzame palmolie. Doch gezonde achterdocht is hier wel op zijn plaats, daar duurzame palmolie niet bestaat! Wat is duurzaam als het niet biologisch of fairtrade is en het van plantages afkomt waar 50 jaar geleden nog regenwoud stond.

Als je nu vandaag de dag een luchtfoto neemt van boven Azië en dit vergelijkt met luchtfoto’s van 50 of 10 jaar terug, dan zie je dat er schrikbarend veel regenwoud door palmolieplantages gekapt is, waarvan dan 10 procent duurzaam zou moeten zijn?

Als het zo doorgaat zal de jonge generatie van nu getuige zijn van het kappen van het laatste regenwoud in Azië. Prachtige diersoorten die nergens meer in de wereld voorkomen zijn dan, door een hoge toegangsprijs te betalen, enkel nog achter een hek nog te zien in de nationale parken. Willen we dat?

Het bovenstaande lijkt bijna een onmogelijk te voorkomen toekomst beeld, waar we ongewild naar toe gaan. Het is voor de consument bijna niet te doen om geen bewerkt voedsel te vinden zonder palmolie. Zelfs in biologische margarine zit palmolie en voor je het weet maak je je alweer schuldig aan het consumeren van een product dat palmolie bevat. Mogelijk zou je in plaats van margarine gewoon voor echte boter kunnen kiezen. Alleen dan moet het wel biologische echte boter zijn, daar het melkvee in Nederland op gangbare boerderijen veevoer krijgt met soja waar weer regenwoud voor gekapt wordt in de Amazone (Brazilië).

Wat kunnen we doen?

Kies om te beginnen voor zoveel mogelijk onbewerkte producten of voor producten met het certificaat duurzame palmolie of met het opschrift ‘palmolie vrij’. Maak ook andere mensen bewust van de gevolgen van palmolie. Mogelijk kunnen natuurbeschermingsorganisaties opnieuw actie voeren en blijf deze dan ook steunen. Stem op groene partijen en begin bij je zelf. Leef je leven, leef bewust

Laat een reactie achter