Opmerkelijk

Mineralen en vitamines

Geschreven door : Guido Sparreboom
Mineralen en vitamines

Bij veel voedingsadviezen wordt ook altijd wel aangeraden om gevarieerd te eten. Dat heeft vooral te maken met fruit- en groentesoorten niet allemaal dezelfde en dezelfde hoeveelheden mineralen en vitaminen bevatten. Door eenzijdige of ongezonde voeding kan een tekort aan belangrijke voedingstoffen voor het lichaam ontstaan, maar ook door groente en fruit die een tekort aan deze stoffen bevatten.

Uit onderzoek blijkt dat er in de bodem zo’n 60 mineralen zitten die wij als mens nodig hebben om gezond te kunnen leven. Het gaat dus om zeer kleine hoeveelheden aan mineralen zoals ijzer, kalium of zink. Deze mineralen zijn voor alles wat leeft belangrijk en planten gebruiken deze om vitaminen te maken. Als de bodem voldoende voedingstoffen bevat, kan een plant voldoende mineralen opnemen, groeien en vitaminen aanmaken. Als wij die plant eten, komen de belangrijke mineralen en vitaminen ten goede aan onze eigen gezondheid. Ons lichaam kan slechts vitamine D aanmaken met behulp van zonlicht, maar zijn dus afhankelijk van de plant of darmflora. Ook dieren hebben planten nodig en als wij het vlees eten van deze dieren, dan krijgen we ook voor een deel belangrijke voedingstoffen binnen. Er zijn al bewijzen dat dieren ook lijden aan een tekort aan mineralen waardoor onder andere ziektes als diabetes meer voorkomen

Onzorgvuldige bemesting

Op de meeste grootschalige land- en veeteeltbedrijven is de grond behoorlijk uitgeput doordat er veelvuldig wordt geoogst en onzorgvuldig wordt bemest. Al eerder hebben we een blog gemaakt met daarin de vervuilende aspecten van mest, maar nu gaan we in op de gevolgen van een onvolledige bemesting, waardoor een mineralen tekort ontstaat.

Ondanks dat er in de moderne agrarische sector veel wordt gemest met koe, varkens en kippenmest en vooral ook kunstmest, heeft dit er echter niet voor kunnen zorgen dat er een groot tekort is ontstaan aan mineralen en met name spoorelementen.Dat is ook van toepassing voor de groenteteelt onder glas, waar zeer veel op water wordt geteeld en waaraan de benodigde meststoffen worden toegevoegd. Ondanks de tekorten aan voedingstoffen ( mineralen en spoorelementen) groeien de planten wel, maar zijn niet sterk en dus vatbaar voor ziektes en geven als product minder belangrijke voedingstoffen door aan de consument dat kan resulteren in een matige gezondheid.

NPK (stikstof-fosfor-kalium) zijn de mineralen in kunstmest, waarmee voornamelijk in de moderne landbouw mee is gemest. NPK zijn misschien wel de belangrijkste mineralen, maar onvoldoende voor een juiste samenstelling van meststoffen om de tekorten aan mineralen en spoorelementen aan te vullen. Om deze gebrekkige plantenvoeding aan te vullen, werd er dan ook nog bij gemest met een tiental andere mineralen. Het gebrek aan minerale voedingstoffen echter blijkt uit onderzoek nog steeds onvoldoende te zijn en planten groeien wel, maar zijn te zwak. Hierdoor kunnen de platen onvoldoende weerstand bieden tegen plantenziekten. Dit heeft dus te maken met een tekort aan mineralen in de bodem die normaal uit 100 verschillende soorten bestaat. Er zijn er niet 10, maar zeker een 60-tal belangrijk voor de plant en uiteindelijk ook voor de gezondheid van de mens en niet te vergeten dier.

Op biologische boerderijen zijn door een uitgebreide bemesting meer en verschillende mineralen in de bodem aanwezig. De planten kunnen dan ook meer mineralen en vooral meer verschillende mineralen opnemen, wat resulteert in een gezond en sterk gewas. Doordat de groenten fruit meer essentiële mineralen bevatten, krijgt ook de consument meer belangrijke bouwstenen als mineralen en spoorelementen binnen die essentieel zijn voor een goede gezondheid. Op biologische boerderijen wordt naast organische bemesting ook compost gebruikt, wat goed is voor het bodemleven. Het bodemleven is belangrijk om de organische mest goed om te zetten in opneembaar voedsel voor de plant. Hierdoor komen ook weer belangrijke voedingstoffen in de plant, die de plant gezond maakt en dus ook weer een gezond product vormt voor de consument. De bemesting op biologische bedrijven is wel overdacht en kan per jaar verschillend zijn. Zo  wordt er gewerkt met gewassen die stikstof kunnen binden aan de grond  (vlinderbloemigen), maar ook bijvoorbeeld gebruik gemaakt van lavameel (lavasteen gruis) dat rijk is aan verschillende mineralen.

Overbemesting is niet goed voor het milieu en funest voor het bodemleven

Op gras- en bouwland is door de overheid verplicht om de mest altijd emissie arm te worden uitgereden. Dit houdt in dat de mest op grasland door middel van een mestinjecteur, en op bouwland door middel van een cultivator direct of zo snel mogelijk in de grond moet worden gebracht. Dierlijke mest heeft veel zuurstof nodig om te kunnen verteren, dat boven de grond voldoende aanwezig is. Onder de grond is de aanvulling van zuurstof minimaal en raakt dan ook snel op door de omzetting van (aeroob) bacteriën. Als de zuurstof opraakt nemen de anaerobe bacteriën het over, aangezien dit de enige bacteriën zijn die in zuurstofloze omstandigheden kunnen leven. Zij zetten bij de omzetting van mest de stikstof om in schadelijke ammoniak en lachgas. Ook wordt nitraat omgezet in schadelijk nitriet.

Door het inbrengen van stalmest en gier en het gebruik van kunstmest wordt het bodemleven dus verstoord of gaat dood. Hierdoor krijgen de planten minder voedingstoffen binnen en dus een tekort aan belangrijke voedingstoffen en mineralen of juist een teveel (stikstof). Door het tekort aan voedingstoffen kunnen  de planten weinig weerstand bieden tegen insecten of schimmels en moet er weer of meer gespoten met pesticiden. Het tekort aan mineralen voor de plant, zorgt ervoor dat wij als mens ook een tekort aan mineralen binnen krijgen. Pesticiden en een tekort aan mineralen kunnen wel eens een oorzaak zijn van toenemende ziektebeelden als diabetes, obesitas en zelfs kanker.

Mineralen en spoorelementen moeten dus met een 60-tal aanwezig zijn in de bodem, om de plant, dier en mens van belangrijke mineralen en vitaminen te voorzien. Zijn die niet voldoende aanwezig, dan heeft dit directe gevolgen voor de plant en indirecte gevolgen voor het dier of mens. Uit verschillende onderzoeken wereldwijd, blijkt dat hoeveelheid mineralen en vitaminen in voeding met 25 tot 40 en soms zelfs 75% is afgenomen.

Kunstmatige toevoegingen

Seleen is een spoorelement dat als een antioxidant werkt en het lichaam beschermt tegen gevaarlijke stoffen (o.a. gifstoffen en zware metalen). Een tekort aan Seleen zou zich uiten in vermoeidheid, spierzwakte of hartstoringen. In Finland is het zo verplicht om selenium aan de kunstmest toe te voegen en deze toevoeging aan dierenvoedsel wordt in Nederland ook gedaan. Uit onderzoek is gebleken dat het aantal mensen dat overlijd aan hart- en vaatziekten met 35 tot 40 procent is afgenomen.
Meer voedingsstoffen

In en vlak onder de schil zitten de meeste voedingsstoffen. Biologisch fruit kan je, na het even gewassen te hebben, zonder schillen opeten. Hierdoor krijg je meer vitaminen, mineralen, aminozuren en fytonutrienten binnen. Bij de meeste biologische producten zijn de gehaltes aan vitamine C, mineralen en bioactieve stoffen hoger.

Een ander probleem in onze welvarende landen is obesitas. We weten dat suiker de bloedsuikerspiegel sterk zal doen laten stijgen, waardoor even een goed gevoel ontstaat bij de verhoogde suikerspiegel in het bloed. Omdat het snelle koolhydraten betreft, ontstaat ook weer een snelle daling waardoor een vermoeid gevoel ontstaat dat ook weer een honger gevoel geeft en mensen aanzet om weer opnieuw suiker te nemen.
Hetzelfde kan ongeveer gebeuren bij het tekort aan vitamine en mineralen. Het lichaam gaat een signaal geven dat hoger/ trek naar voedsel opwekt. De (ongezonde) voeding die we dan vervolgens eten bevat niet genoeg mineralen en vitamines, waardoor de honger niet gemakkelijk kan worden gestild en er meer wordt gegeten dan nodig is en er obesitas kan ontstaan.

Naast Seleen kunnen er ook te weinig spoorelementen in de plant zitten als zink en chroom. Deze tekorten zijn in de bodem ontstaan en zitten dus ook niet voldoende in groente en fruit. De toename van het aantal mensen met diabetes in Nederland kan hiervan een gevolg zijn. Zink en chroom zijn namelijk belangrijke bestanddelen voor de aanmaak van insuline en een tekort in ons voedsel kan dus leiden tot diabetes.

Biologische groente en fruit hebben beduidend hogere concentraties antioxidanten en vele mineralen en vitaminen. Ze kosten wat meer, maar je krijgt ook meer en houden de kosten voor gezondheidszorg laag. Leef je leven, leef gezond.

Laat een reactie achter