Food

Paddenstoelen gezond en lekker

Geschreven door : Guido Sparreboom
Paddenstoelen zijn schimmels

Paddestoelen behoren tot de schimmels en die komen we overal tegen. Zo helpt het eencellige, eukaryote micro-organismen om het brood te laten gisten, maar ook helpen schimmels om het brood te verteren zodat het weer opnieuw planten voedsel wordt. Ook mensen hebben soms schimmels, zoals de bekende voetschimmels of vaginale schimmels, die onder de Candida gisten vallen. Gisten vermeerderen zich ongeslachtelijk voort en vallen onder de eencelligen. De paddestoelen of zwammen zijn schimmels maar wel meercellige organismen en planten zich meestal voor door middel van sporen.

Paddestoelen zijn geen planten…maar eigenlijk ook geen dieren
Er zijn zo’n 250.000 plantensoorten die door middel van fotosynthese voeding kunnen maken. Koolstofdioxide (Co2) en water worden door middel van zonlicht omgezet in koolhydraten en zuurstof. Koolhydraten zijn o.a. suikers, zetmeel en vezels en zij vormen onze belangrijke bron van energie voor ons lichaam. Paddestoelen kunnen dit echter niet en leven van zowel levend als dood materiaal. Als we het dan echt over de paddestoelen hebben dan leven die meestal van dood plantenmateriaal, zoals humus en mest, maar ook onder schors van levende en dode bomen.

De schimmeldraden

Als we een paddestoel in het bos zien, dan zien we eigenlijk maar het ‘puntje van de ijsberg’, omdat het grootste gedeelte van schimmeldraden onder de grond of het schors zitten. De paddestoel is slechts het vruchtlichaam met de sporen, waarmee ze zich vermeerderen. Onder de grond, mesthoop of schors bevindt zich een heel groot netwerk van schimmeldraden. Soms zijn er zelfs kringen van deze schimmeldraden, waardoor paddenstoelen met elkaar verbonden in een ( heksen) kring staan.

Schimmeldraden voor voedsel en communicatie middel

Met de schimmeldraden kunnen paddestoelen voedingstoffen opnemen, parasiteren en zelfs in symbiose leven met hun gastheer. Als paddestoelen of zwammen (de berkenzwam of berkendoder) van levend materiaal leven dan zijn ze een parasiet en kunnen ze bijvoorbeeld een boom langzaam dood laten gaan. Leven ze met hun gast heer samen ( Vliegenzwam) dan is er spraken van symbiose en meestal gebeurd dat onder de grond in samenwerking met het wortelstelsel van bomen. Zo geeft de (vliegen)zwam of paddestoel voedsel aan bomen, in ruil voor voedsel dat hij zelf niet kan maken. Zo geeft de paddenstoel mineralen aan de boomwortels (nitraten en fosfor) en krijgen van de boom hiervoor koolhydraten voor terug. Dit is een soort-afhankelijk proces: bepaalde paddenstoelen werken samen met bepaalde boomsoorten.

Delen van voedsel

Bij Zwitsers onderzoek 14 april 2016 aontdekten de wetenschappers, dat het schimmel-netwerk ook voor een pijplijn dienst doet tussen bomen onderling om koolstof met elkaar te delen.

Bij het onderzoek bleek dat ongeveer 40% van de koolstof van de ene boom terug was te vinden in de haarwortels van de boom die er naast stond. Hierdoor was bewezen dat er ondergronds een uitwisseling plaatsvindt tussen de bomen onderling. Bijzonder daarbij is dat het transport met de hulp van schimmeldraden plaats had gevonden. Bomen delen de uit de lucht opgevangen koolstof dus met hun buren. Dat kunnen trouwens ook andere soorten zijn. Bij dit delen blijken bomen dus heel sociaal te zijn met hun soortgenoten en samen te werken met schimmels. Overigens wordt er ook gespeculeerd over de mogelijkheid dat bomen via de wortels hun familie bevoordelen. Zo bleken oude afgezaagde boomstammen niet te verteren omdat ze nog steeds voedsel kregen van andere bomen. In een ander blog had ik al geschreven dat planten kunnen communisten met roofmijten of lieveheersbeestjes. Ze geven een geur signaal af waneer ze aan gevallen worden door bijvoorbeeld een rups of door luizen. Andere planten versterken dit geur signaal, waardoor de natuurlijke vijanden de planten eerder te hulp schieten. Ook het netwerk van wortels en schimmeldraden kunnen met elkaar communiceren en door geven als er gevaar dreigt( het Wood-Wide-Web genoemd).

Schimmels tieren op een voedings- bodem

De schimmeldraden van (mycorrhiza) zwammen kunnen dus zowel goedaardig als kwaadaardig zijn. Vooral verzwakte bomen kunnen het slachtoffer worden van zwammen. Weerstand is dus belangrijk ook bij mensen. Zo hebben bijvoorbeeld mensen met suikerziekten een verstoorde suikerspiegel. Als het suikergehalte namelijk te hoog is in het bloed, kunnen er eerder schimmels ontstaan. Door de bloedsuikerwaarden stabiel te houden, verklein je de kans op schimmels (gist Candida albicans).Dit geld dus ook voor de vaginale schimmel candida, die veel voorkomt als vrouwen suikerziekte hebben maar ook voor kan komen als ze te veel zeep gebruiken of bij gebruik van antibiotica. Verder kan deze overigens ongevaarlijke maar lastige gist (Candida albicans) voorkomen in de mond, nagelriemen, huidplooien of tenen, die meestal de oorzaak is van een onbalans/ weerstand verlies van het lichaam en door besmetting ( vloer van een zwembad bijvoorbeeld).

Sporen

Paddestoelen of schimmels, bacterië, mossen, varens, wieren, algen vermeerderen zich door middel van sporen en behoren tot de oudste levensvormen op aarde. Sporen zijn zeer klein en alleen te zin als ze met honderden tegelijk bij elkaar zijn. Zo zijn ze te zien bij de stuifzwam ( ronde witte bollen zonder steel) indien je voet er op zet. De sporen zullen dan ( na rijping) opstuiven door de lucht en worden ook op deze manier verspreid. Varens behoren ook tot de sporenplanten maar ook onder het plantenrijk. Aan de onderkant van het blad zijn de bruine sporen doosjes, waarin de sporen zitten. De sporen verspreiden zich door de wind en eenmaal geland groeien hier weer nieuwe varens uit ……maar dan moet er wel eerst een bevruchting plaats vinden. Uit de sporen groeit namelijk eerst een voorkiem, waarop zich zowel een mannelijk of vrouwelijke voortplantingsorganen bevinden. Onder gunstige ( vochtige) omstandigheden kunnen zaadcellen van het mannelijke naar het vrouwelijk orgaan zwemmen, om daar een eicel te bevruchten. Uit de bevruchte eicel ontwikkelt zich een nieuwe volwassen plant.

Sporen bij paddenstoelen

Onder de hoed van de paddenstoel zitten de sporen. Als de paddenstoel volgroeit stuiven de sporen door de lucht en verspreiden zich. Uit de spoor groeit een lange witte draad: de zwamdraden. Heel veel zwamdraden samen noemen we een zwamvlok.Zaden van planten zijn steeds het resultaat van de samensmelting van een vrouwelijke cel (eicel in het vruchtbeginsel) en een mannelijke cel (stuifmeel). Maar de spore van een paddenstoel is dat niet,de schimmeldraden zowel mannelijke en vrouwelijke smelten in hun geheel samen en daar ontstaat de nieuwe zwam of paddestoel uit.Meestal gaat er een paar jaar overheen voordat uit de groep zwamdraden een paddenstoel groeit. Dit gebeurt aan de uieindes van de zwamdraden. De paddenstoel is dus voornamelijk niet te zien en leeft onder vochtige omstandigheden onder de grond of schors. De paddestoel of zwam is dus eigenlijk alleen de vrucht met sporen die voor de vermeerdering moet zorgen.

Paddestoelen gezond

Net zo als groente bestaan paddestoelen of zwammen voor 90 % uit water en bevatten mineralen, vezels, eiwitten, vitamine en antioxidanten. Ze zijn een goede aanvulling indien je geen of weinig vlees eet, maar niet een vlees vervanger. Ze bevatten gelukkig weinig calorieën, maar wel veel Nutriënten. Of wel paddestoelen bevatten veel essentiële voedingsstoffen.

Belangrijke mineralen in paddestoelen

kalium (425 mg per 100 gram)een belangrijk mineraal is voor het verlagen van de bloeddruk. Deze zit overigens ook in Zoete aardappelen, Aardappelen, Spinazie, erwten, melk, vis, bananen etc.

Broccoli is een super food en heeft ter vergelijking : Kalium 316 mg per 100 gram

Selenium : hiervan weten we dat het een krachtig antioxidant

fosfor : 125 mg per 100 gram. Broccoli : 82 mg per 100 gram.

koper : 0,60 mg per 100 gram. Broccoli : 0,20 mg per 100 gram

Magnesium: 11 mg per 100 gram. Broccoli : 21 mg per 100 gram

Ijzer : 1,2 mg per 100 gram Broccoli : 0,7 mg per 100 gram

Vitaminen in paddestoelen

Bevat veel vitamine C

Bron van B-vitaminen : B-1 B- 2 B-6 en B- 11. ( ook aanwezig in Broccoli)

Foliumzuur: helpt voor het goed functioneren van rode bloedcellen en de synthese van DNA.

Kortom, paddestoelen zijn gezond net zo als andere groenten en kunnen een aanvulling zijn voor mensen die weinig of geen vlees eten maar geen vleesvervanger. Leef je leven, leef bewust

Laat een reactie achter