Biologisch

We kunnen niet zonder insecten

Geschreven door : Guido Sparreboom
Insecten

Insecten zoals de bijen zijn belangrijk om stuifmeel over te brengen naar andere vruchtbomen. Zonder bijen zouden we zonder fruit komen te zitten. Heel veel insecten brengen stuifmeel over van de ene bloem naar de andere bloem, waarna het vruchtbeginsel zich pas kan gaan vormen en er zo uiteindelijk fruit, groente of zaden ontstaan. Insecten zijn zeer belangrijk voor ons voedsel en voor dat van miljoenen diersoorten en zelfs plantensoorten. Ze zorgen ook voor een belangrijk deel voor de afbraak van dood plantenmateriaal, waaruit dan weer plantenvoeding kan ontstaan. Zonder insecten zou het leven op aarde ophouden te bestaan, aangezien een van de meest belangrijke voedselkringlopen zou worden gestagneerd.

Momenteel heeft de mens heel veel natuur vernietigd en verandert in landbouwgrond. Vroeger, toen de landbouw nog zonder landbouwgif toekon, was dat nog niet zo’n probleem. Er ontstond een verschuiving in het soorten aantal van planten, dieren en insecten en er was gelukkig nog voldoende natuur. De boeren leefden met hun vee en trekpaarden samen met de natuur en het landschap was met veel houtwallen, kronkelende beekjes en kleine boeren bedrijven nog niet echt schadelijk voor de natuur.

De moderne landbouw

Door de toename van mensen en de moderne landbouwmethoden, waarbij landbouwmechanisatie en veel landbouwgif wordt gebruikt, is dit allemaal gaan veranderen. Kleine boeren moesten wijken voor moderne landbouwbedrijven, die steeds groter werden en nog worden. Het landschap veranderde drastisch en de ruilverkaveling maakte dat beekjes recht werden getrokken, boomwallen moesten wijken en kleine kavels veranderden in grote percelen met mono gewassen, waar volop gespoten moest worden met landbouwbestrijdingsmiddelen, omdat er anders grote plagen zouden ontstaan. Onkruiden konden immers niet langer met de hand worden verwijderd op deze grote grond oppervlakten. Onkruidbestrijdingsmiddelen als Glyfosaat of Roundup werden onmisbaar om onkruiden te bestrijden en resistente gewassen die genetisch gemanipuleerd zijn, konden deze onkruidbestrijdingsmiddelen wel aan. Insecticiden namen ook toe, omdat de gewassen minder resistent geworden waren tegen plagen of insecten en nog steeds nemen deze toe vanwege resistentie van schimmels, bacteriën, virussen of insecten. Zo veranderde het geliefde landschap en ook de soorten rijkdom van planten en diersoorten. Vooral veel vogelsoorten, kruiden en wilde bloemsoorten namen door deze verandering sterk af. Met de moderne landbouw kon je dus niet alleen spreken van een verandering van soorten, maar duidelijk van een afname….waardoor de natuur duidelijk in verval raakte.

755.000 soorten insecten

Twee-derde van al het leven bestaat uit insecten die al meer dan 350 miljoen jaar op aarde leven. 750.000 soorten insecten zijn beschreven, maar nog duizenden moeten nog ontdekt worden.

Afname insecten in Duitse natuurgebieden

In Duitse natuurgebieden is het aantal insecten over de laatste kwart eeuw bijgehouden tot aan de dag van vandaag en hierbij is een verlies geconstateerd van maar liefst 75 procent. Op het piekmoment in de zomer zijn er tegenwoordig zelfs ruim 80 procent minder insecten dan rond 1990. Dit is een schokkende en drastische afname, waarbij we er rekening mee moeten houden dat het representatief is voor andere West-Europese landen, waaronder ook Nederland, aldus de wetenschappers. Daar hebben landschap en natuur immers ruwweg dezelfde ontwikkelingen doorgemaakt. Ook elders in Europa en in de wereld zijn er dergelijke berichten over afname van insecten, naast onze eigen bevindingen. Zo zag je vroeger veel meer vlinders, sprinkhanen, libellen en ook verschillende soorten insecten. Reden tot grote zorg, vinden biologen en ecologen, insecten zijn nodig voor een goed ecosysteem en met hun zullen ook andere planten- en diersoorten verdwijnen.

Wat is de oorzaak?

Insecten verdwijnen niet alleen in gebieden waar bestrijdingsmiddelen worden gebruikt, maar dus ook in natuurreservaten of gebieden waar nog geen landbouw is. Klimaatverandering zou er voor kunnen zorgen dat bepaalde soorten insecten toenemen, (zoals de teek) maar zal niet snel een vermindering van het aantal soorten veroorzaken. Nu weten we dat bijen het landbouwgif mee kunnen nemen naar de bijenraad en vliegende insecten zitten nu een maal niet stil. Vlinders kunnen bijvoorbeeld net als trekvogels continenten overtrekken en 1000 km overbruggen. Echter nemen ook andere insectsoorten af en dan zou de luchtvervuiling van de landbouw en industrie een oorzaak kunnen zijn. Andere voorbeelden zijn bijvoorbeeld de vergrassing op de heide, door een toename van stikstof die door de lucht wordt aangevoerd, en de zure regen die in natuurreservaten bomen laat afsterven. Mogelijk zal de eenzijdige landbouw met het vele landbouwgif wel de doorslag geven van de drastische afname van insecten, maar ook de algemene vervuiling van de industrie en landbouw dragen daar aan bij.

Leven en laten leven, leef bewust!

We vechten momenteel tegen de opwarming van de aarde, maar de afname van insecten zal zeker een ramp betekenen voor alles wat leeft.

Laat een reactie achter