Duurzaam

Gaswinning Groningen van 22 naar 12 miljard kuub

Gaswinning
Geschreven door : Guido Sparreboom
Gaswinning Groningen van 22 naar 12 miljard kuub

Het advies van Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) aan minister Wiebes van Economische Zaken begin februari 2018 is: De gaswinning in Groningen moet zo snel mogelijk worden teruggebracht naar de helft van de huidige productie.

De aanleiding voor dit huidige advies zijn de aardbevingen in Groningen die alleen maar toenemen. Begin dit jaar kwam daar nog de zwaarste aardbeving in Zeerijp in vijf jaar tijd bij. Bij het advies van het SodM is gekeken naar gevolgen van de gaswinning aan gebouwen, de veiligheidsrisico’s en veiligheidsbeleving van Groningers. Bijzonder is dat de helft van het huidige gas op (contract basis) geëxporteerd naar het buitenland en Nederland (aldus de Gasunie ) met 6 miljard kuub te weinig gas heeft voor eigen gebruik.

Gedupeerde bewoners is de provincie Groningen

Het gas is nog niet op, maar het geduld van de gedupeerde Groningers anders wel. Als gevolg van de winning van het aardgas komen er in de regio Slochteren over de laatste jaren steeds meer aardbevingen voor met een gemiddelde kracht van 3 op de schaal van Richter. Ook is sinds de gaswinning de bodem zo’n 30 cm gedaald. De bodemdaling wordt veroorzaakt door de daling van de druk in het zandsteen, waar het gas voorheen in minuscuul kleine belletjes was opgeslagen. Zowel de daling als de bevingen zullen ook na het dichtdraaien van de gaskraan nog wel even voortduren, maar hoe eerder we de gaskraan dicht draaien, hoe beter het is voor de bewoners

Gasproductie vroeger en nu

Het gasveld in Slochteren werd in 1959 aangeboord en met een hoeveelheid gas van 300 miljard kubieke maakte het dat Nederland de op één na grootste (toen bekende) gasvoorraad ter wereld bezat en eigenlijk een soort van goudmijn had aangeboord. Nederland was daarmee in een klap onafhankelijk van kolen of petroleum als verwarming in huishoudens en tevens verzekerd van een redelijk schone en onuitputtelijke energie bron, althans, zo leek het. Grote bedrijven, fabrieken en kassen gingen al snel over op gas dat gemakkelijk via een ondergronds leidingstelsel te transporteren was van producent naar consument.

De Groningers werden er niet rijker van

Ondanks dat het gas voornamelijk werd gewonnen in de provincie Groningen, ging de opbrengst naar grote bedrijven als de NAM en Shell (staatskas). In die tijd werd door Joop den Uyl voorspeld, dat gas over 30 jaar waardeloos zou zijn en alle energie uit kernenergie zou worden gehaald. Besloten werd de helft van de aardgasproductie te verkopen aan het buitenland. Zo kreeg Italië het gas bijna voor niks en ook andere landen als Duitsland, België of Frankrijk profiteerde mee. Ondanks dat de Groningers boven op het aardgas zaten, hebben ze maar weinig profijt gehad van de gasopbrengsten en hebben helaas wel te maken gekregen met de gevolgen!

Klimaatopwarming

Ondanks dat de vooruitziende blik van Minister den Uil niet helemaal klopte, lijkt het er wel op dat het gas waardeloos begint te worden vanwege de uitstoot van Co2. Volgens het energie akkoord van Parijs moeten we onze uitstoot van broeikasgassen namelijk sterk minderen. Ondanks het feit dat gas (vooral het gas dat gewonnen wordt bij Slochteren) wel veel schoner is dan ander aardgas, olie of kolen, mag de Co2 toename niet meer toenemen dan 2 procent in de toekomst. Naast de belangen van de bewoners van Groningen, speelt ook het klimaatakkoord dan ook een zeer belangrijke factor om te stoppen met de verbranding van fossiele brandstoffen. De regering heeft besloten om vóór 2050 onafhankelijk te zijn van onze fossiele brandstoffen en sneller dan verwacht heeft Nederland hiermee zijn ‘eerste stappen’ in de goede richting gezet.

Aardbevingen

Na 1959 schakelden bijna alle huishoudens over op gas en tussen 1975 en 2016 stond de afname hiervan op gemiddeld 40 miljard m³. Sinds 2014 wordt de gasproductie uit het Groningenveld beperkt tot momenteel 22 miljard m³ in 2018. De helft van al ons gas gaat nu nog steeds naar het buitenland. Het advies is om naar 12 miljard m³ over te schakelen en wellicht moet de gaskraan in de naaste toekomst helemaal dicht.

Hoeveel gas is er nog?

Volgens het CBS is 80 procent van de Nederlandse aardgasreserve verbruikt en kunnen we er nog ruim 17 jaar mee vooruit (zeker als we de gaskraan dichter draaien). Volgens de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM), is er zeker nog genoeg reserve voor 25 jaar productie op hoog niveau. Ook deze energievoorraad aan aardgas was toch wel op gegaan. Wel zouden we het nog kunnen ‘rekken’ door over te gaan op schaliegas of aardgas elders in Nederland (zoals op de waddeneilanden).

Aardgaswinning uit Nederlandse “kleine velden”

Naast het grote Groningenveld zijn er nog meer dan 250 gasvelden in Nederland, op land en in de Noordzee, waaruit aardgas wordt gewonnen. Hierdoor zou al eerder de gaskraan in Groningen dicht gedraaid kunnen worden, maar helaas zullen de aardbevingen en verzakkingen in Groningen nog wel jaren doorgaan doordat de aardlagen langzaam ‘inklinken’.

Alternatieve energie

In onze blogs onder de rubriek ‘Duurzaam’ hebben we al eerder geschreven over wind, zon, water of thermische energiebronnen. We zullen nog kort op ingaan:

Biogas

Wanneer een boom of plant dood gaat zal bij de verrotting van bacteriën de opgeslagen Co2 weer vrij komen. Door deze kringloop spreken we van een natuurlijk proces. Biogas wordt gemaakt door mest, GFT en ander organisch afval door het in een vat te laten vergisten. Dit gebeurt vanzelf: tijdens dit vergistingsproces komt methaan vrij, ook wel biogas genoemd dat brandbaar is en gebruikt kan worden als energiebron of als verwarming van huizen of kassen.

Leef je leven, maar hou je wereld leefbaar

Ondanks dat er bij biogas ook Co2 vrijkomt en er niet veel biogas beschikbaar is, is het wel een beter alternatief dan aardgas. Normaal zou de Co2 toch wel vrijkomen, al zouden we minder dierlijke mest moeten produceren en de veestapel kleiner moeten maken.
Ook heeft het Biogas niet precies dezelfde samenstelling en kwaliteit als aardgas en je kunt het dus niet zomaar toevoegen aan het gasnet. Eerst moet het opgewaardeerd worden tot dezelfde kwaliteit als aardgas en dan kan dit biogas toegevoegd worden aan het aardgas, zodat we het in onze huizen kunnen gebruiken.

Schone alternatieve energiebronnen

Elektra is 2,6 x zo duur aan energiekosten voor verwarming dan aardgas. De prijs verhouding is in de loop der jaren niet veel veranderd, maar mogelijk zou dat door nieuwe innovaties in de toekomst wel kunnen. Zo heb je na 5 of 7 jaar je zonnepanelen terugverdiend en kan je wel nog eens zo lang doorgaan met ‘ gratis’ stroom. De elektrische ketel of de boiler van vroeger is dan een mogelijkheid om toch te plaatsen in je huis. Mogelijk een combi ketel, die stroom krijgt van zonnepanelen. Door het gebruik van eigen opgewekte stroom of stroom die afkomstig is uit schone energiebronnen kan je gewoon je radiatoren en vloerverwarming gebruiken. Ook is het een stuk minder gecompliceerd dan een warmtepomp, omdat je niet hoeft te boren voor een bron en/of hebt u buiten geen ventilator geluid zoals bij een lucht/water warmtepomp
Stroom van windmolens en zonnepanelen kunnen huishoudens voorzien van elektriciteit voor het huishouden. Behalve stroom om te koken en apparaten zouden we het huis ermee kunnen verwarmen. Maar windmolenparken kunnen niet alleen op het land staan, omdat we daar de ruimte niet voor hebben. We zullen de windmolenparken voor de kust uit moeten breiden. Dan nog beschikken we helaas over onvoldoende energie en moeten we de windenergie aanvullen met bijvoorbeeld zonne-energie en andere energiebronnen. Bijna elk huis zou daarnaast nog goed geïsoleerd moeten worden en worden voorzien van zonnepanelen om onafhankelijk te worden van kolen- en gascentrales en om te kunnen voldoen aan het klimaat akkoord van Parijs.

Geothermie

Warmte is ook in overvloed diep in de bodem te vinden. Door diep te boren in de bodem kunnen we door middel van pompen het warme water diep in de bodem oppompen. Deze thermische energie wordt nu al veelvuldig bij kassen gebruikt en begint langzaam zijn ‘opmars’ voor de verwarming van huizen.

Waterpompen

Met een warmtepomp kan deze energie uit de natuur (aardwarmte) worden gebruikt voor het helpen opwarmen van het water dat nodig is voor de verwarming. De techniek lijkt een beetje op die van een koelkast. In plaats van het vrijgeven van warmte aan de omgeving, sla je deze op als warmtebron die je gebruikt om je huis op te warmen. Warmtepomp systemen zijn daarmee erg duurzaam en maken gebruik van warmte uit de lucht, bodem of water. Deze bron voor warmte is onuitputtelijk en kosteloos beschikbaar: buitenlucht en grond- of oppervlaktewater zijn immers altijd toegankelijk. Echter werken deze warmtepompen op elektriciteit, zoals een koelkast dat ook doet.

Waterstof

Waterstof is een veelbelovende brandstof gemaakt van water. Waterstof dat brandbaar is, verkrijg je door water te splitsen in waterstof en zuurstof. De brandstof waterstof is zeer milieuvriendelijk: bij de verbranding van waterstof komen geen vervuilende stoffen vrij. Voor het ‘maken’ van waterstof wordt nog vaak gebruik gemaakt van elektrisch energie, die veelal door fossiele brandstoffen wordt opgewekt. Zo schoon is deze waterstof dus niet altijd. De stroom moet daarom eigenlijk worden opgewekt met windenergie of een andere schone energiebron.

Mogelijk kunnen we de alternatieve energiebronnen bundelen om de stroom of warmte opwekking, constant te houden. Mogelijk kunnen we in Nederland stroom opwekken uit waterkracht door meer stroom te importeren uit Noorwegen en Zweden, afkomstig van water turbines.

Laat een reactie achter